คนไร้สัญชาติ...ยังไร้ความหวัง?

Primary tabs

             ทิศทางการแก้ไขปัญหาคนไร้สัญชาติในประเทศไทย ภายหลังมีมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2559 ตามด้วยประกาศกระทรวงมหาดไทย ฉบับลงวันที่ 14 มีนาคม 2560 ออกมาปลดล็อคหลักเกณฑ์เพื่อให้สัญชาติแก่คนต่างด้าวที่อยู่ในประเทศไทยมายาวนานนั้น หลายคนมองว่าเป็นทิศทางที่ดีขึ้น แต่หลักเกณฑ์ใหม่นี้ก็ยังมีเงื่อนไข และยังมีคนอีกหลายกลุ่มที่ตกสำรวจ โดยเฉพาะคนไทยพลัดถิ่นที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ทั้งๆ ที่พวกเขาได้ชื่อว่าเป็นคนไทย 

เด็กๆ จากศูนย์การเรียนรู้ซอว์ กำลังเข้าพิธีอุปสมบทสามเณรภาคฤดูร้อนที่วัดไทยในอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก โดยมีเพื่อนๆ มาร่วมงานบุญด้วย 
แม้ทุกคนจะเป็นเด็กไร้สัญชาติ และส่วนใหญ่เป็นเด็กกำพร้าที่อยู่ในความดูแลของศูนย์ฯ แต่เด็กๆ กลุ่มนี้ก็ฟังและพูดภาษาไทยได้เป็นอย่างดี 
เด็กหญิงคนนี้ชื่อ เพียวตาน เธออายุ 14 ปี กำลังเรียนอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เธอบอกว่าอยากได้สัญชาติไทย เพื่อจะได้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น สำหรับอนาคตเมื่อเรียนจบ เธอมีความฝันอยาก 

ศูนย์การเรียนรู้ซอว์ เป็นเหมือนโรงเรียนขยายโอกาสสำหรับเด็กไร้สัญชาติ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเด็กพม่า ปัจจุบันยกระดับเป็นมูลนิธิช่วยเหลือทางสังคมเพื่อเด็กและสตรี มีเด็กอยู่ในความดูแล 169 คน ในจำนวนนี้เป็นเด็กไทยเพียง 4 คน ที่เหลือเป็นเด็กชาวเมียนมา แต่แม้จะเปิดการเรียนการสอนเพื่อขยายโอกาสให้เด็กไร้สัญชาติมาแล้วหลายรุ่น แต่หลักสูตรของมูลนิธิฯก็ยังมีปัญหา เพราะยังไม่เข้าสู่ระบบของกระทรวงศึกษาธิการ 

คนไร้สัญชาติที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย บางคนแม้จะอยู่มานานแล้ว แต่ปรากฏว่าพวกเขายังเข้าไม่ถึงการบริการของรัฐ ทำให้เสียสิทธิและเสรีภาพที่ควรจะได้รับตามกฎหมาย / ไม่เพียงแต่ชนกลุ่มน้อย หรือกลุ่มชาติพันธุ์ และคนต่างด้าวเท่านั้นที่ต้องเผชิญกับปัญหานี้ แต่ยังมีคนไทยพลัดถิ่นที่ต้องประสบปัญหานี้ด้วยเช่นกัน 
คนไทยพลัดถิ่นที่อาศัยอยู่ในอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก และยังไม่ได้สัญชาติไทย ร่วมหารือกับปลัดอำเภอแม่สอด และผู้อำนวยการศูนย์ศึกษากะเหรี่ยงและพัฒนา เนื่องจากที่ผ่านมามีชาวบ้านส่วนหนึ่งได้สัญชาติไทยหลังศาลปกครองมีคำสั่ง แต่ยังมีอีก 351 รายที่รอฟังผลจากศาลปกครอง 

ความหวังอีกด้านหนึ่งของคนไร้สัญชาติที่อยู่ในประเทศไทยมานาน คือประกาศกระทรวงมหาดไทย ฉบับลงวันที่ 14 มีนาคม 2560 ซึ่งออกตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2559 มีสาระสำคัญอนุมัติหลักเกณฑ์การให้สัญชาติไทยเพิ่มเติม / เอื้อให้คนที่เกิดในประเทศไทยมานานแล้วได้รับสัญชาติไทย โดยผู้ได้รับประโยชน์แบ่งออกเป็นสองกลุ่มใหญ่ 
กลุ่มแรก คือ กลุ่มที่มีพ่อแม่เป็นชนกลุ่มน้อย ส่วนมากเป็นชาวเขา อาศัยอยู่ในดินแดนไทยมานานแล้ว และรัฐจัดทำทะเบียนไว้ให้ / ชุดสุดท้ายทำเมื่อปี 2542 กลุ่มนี้เมื่อลูกเกิดในประเทศไทย ก็ให้ได้สัญชาติไทยทันที 
กลุ่มที่สอง คือ กลุ่มที่อยู่ประเทศไทยมานาน เกิดในไทย เติบโตในสังคมไทย พ่อแม่อาจเป็นชนกลุ่มน้อยหรือกลุ่มอื่นๆ เมื่อจบปริญญาตรี คนกลุ่มนี้สามารถได้สัญชาติไทยทันทีเช่นกัน / ผู้รับประโยชน์ทั้งสองกลุ่มรวมกันน่าจะมีถึง 1 แสนคน 
 

แม้ประกาศกระทรวงมหาดไทยที่ออกมาใหม่ จะเป็นข่าวดีของคนไร้สัญชาติ แต่ในความเห็นของผู้ที่ทำงานด้านนี้มานานบอกว่า กลุ่มที่ยังน่าเป็นห่วงคือกลุ่มคนไทยพลัดถิ่น 

การแก้ไขปัญหาคนไร้สัญชาติในประเทศไทยจึงยังต้องการความมุ่งมั่น ตั้งใจ และความต่อเนื่องของหน่วยงานที่รับผิดชอบทุกฝ่าย ซึ่งหากบริหารจัดการได้ ก็จะสามารถป้องกันปัญหาสังคมอันหลากหลายที่จะตามมา โดยเฉพาะปัญหาอาชญากรรม รวมทั้งช่วยลดความเหลื่อมล้ำในสังคมบ้านเรา

แหล่งที่มา  : http://www.now26.tv/view/103743